KACHIN STATE - Myanmar
 Paradise on Earth

 Home | Agriculture | Agro-Techniques | Bio-Fertilizers| Breeding | Economics | Medicinal Plants | Name of Crops| Organic Farming

 

Search within the Web Site:

Search On : All Words Any Words Phrase

 Agricultural Sciences

 "Agriculture" ngu ai Gahkum hpe Jinghpaw Ga hku "Hkairem" ngu nna Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung kaw nna shamying da sai lam gaw grai htap htuk ai Gahkum nan rai sai. Dai majaw, ndai Gahkum hpe shagrin let lang mat wa saga.

Anhte a Wunpawng Mungdan gaw, Hkairem Magam hta madung hku nna shamyet shanat nga ga ai re majaw, ndai hpaji gaw grai ahkyak kaba rai nga ai. Hkairem hpaji hta hpan law law nga ai kaw na, kaba ai Lakung nkaumi gaw, lawude ka da ai hte maren rai nga ai. Dai ni gaw: -

  • Agronomy - Ndai hta, N-gu rawng ai Hkai Nmai ni hte Tsingdu tsingman ni yawng hpe hpareng ai hpaji ni shanglawm ai.

  • Agricultural Economics and Business - Ndai hta Policy hte htawt sawn ai hpaji ni yawng shanglawm sai.

  • Agricultural Engineering and Technology - Hkairem hte seng ai Jak, Jak rai hpaji, Hka, Ga, Lamu marang Hpaji ni yawng lawm sai.

  • Animal Husbandry - Dusat hte seng ai, Ngachyu hte Dusat Lusha hpaji, Dusat ni hpe Myu Gayau ai hpaji ni yawng shanglawm sai.

  • Horticulture - Nampu Namhpan, Sun, Namshi Namsaw hte Hkai Shatsawm hpaji ni yawng ndai kaw shang lawm nga ai.

Lahta kaw madun da sai Hpaji Hpan ni gaw, grai dam lada ai Hpaji ni rai nna, Langai hkrai n mai ai majaw shada hkri shawn nga ma ai hte maren, Laika Buk Langai, Lahkawng hte sha shaleng nna hkumtsup na n re. Dai majaw, grai gadun ai hku, chyena lu na matu ka da ai lam sha re.

Hkairem ai Masing Nnan hpe Lata Jahkrat na Lam

Nga Shara, Duhkra, Hka, Ga, Lamu Marang hte Htaw wa htaw sa Lam hta hkan nna, dai ginra hte htap htuk ai Dusat, Hkai Nmai ni hpe lata na gaw grai ahkyak nga ai. Ndai zawn lata sa mat wa ai lam hta mung, tinang lu ai arang hte ra ahkyak wa ai ten hte bung pre ai Hkairem Bungli (Long Term and Short Term) hpe shawng tawk hprut re ai masing hpe jahkrat nna galaw ra ai. Ga Shadawn, Lwi Dwi (Orange Citrus sp.) gaw, Asi si na matu, n law dik 2-3 ning na nga ai. Dai majaw, ndai gaw Long Term Planning rai nga ai. Shakau Hkyeng (Onion - Allium cepa L.) hpe bai sawn yu ga. Ndai hkai Nmai gaw, Shata 3-4 lapran lu shapraw ai rai nna Aten Gadun Masing (Short Term Planning) rai nga ai. Bai nna, ndai hkai n mai ni gaw Gumhpraw hte shawng galai la nna she Lusha mai mari sha ai re majaw, kalangta Lusha mai sha ai Hkai Nmai, Ga shadawn: Mam (Rice - Oryza sativa L.), Hkainu (Maize - Zea mays L.), Shagyi (Perl Millet - Pennisettum typhoid L.) zawn re ai N-gu Hkai Nmai ni (Cereals) hpe mung hkai shalawm ra nga ai.

Ndai hta shawng e tsun ai hte maren, lu ai Arang hta hkan nna Maga mi Lwi Dwi Hkai, Maga mi Mam Hkai, Maga mi gaw Dusat ni hpe rem rai nna Hkai Nmai Madung hpe law law hkai ra ai. Yi (Hkai Nmai yi, Dusat yi yawng lawm sai) galaw ai system hpe mung myit hta sawn lata ra ai.

Ga shadawn Hkairem Masha Langai mi Ga Eka (Acre) Lahkawng lu ai raitim, Arang n law ai majaw yi kaba hpe n lu galaw ai raiyang, dai lu da ai Ga shara hta Short Term Hkai Nmai hpe shawng law law hkai nna, dai hpe dut nhtawm lu ai Gumhpraw hpe arang shatai let, Hkairem yi hpe maden kaba la mai nga ai.

Hkai Nmai, Dusat Lata ai Lam

Hkai Nmai hte Dusat ni hpe tinang a shara ginra hta hkan nna bung pre ai, htap htuk ai hpe lata lu na lam gaw nachying ahkyak nga ai. Lamana, Htaw wa htaw sa manu nna dut, mari kaja ai shara hkan raijang, aten hta hkan nna masha law ra ai (demand law ai) hkai n mai hpe lata ra ai. Ga shadawn Shakau Hpraw hte Shakau Hkyeng gaw pru ai aten hta Manu yawm ai raitim, taw ai aten (off-season) hta manu nachying tsaw wa nga ai. Ndai aten hta demand, price hte supply ni yawng tsaw wa sai majaw, demand curve gaw Lahkra maga sit wa ai aten mung rai nga ai. Ndai hpe law law shapraw lu sai hte maren taw ai aten du hkra tawnda na matu yak la nga ai. Dai yak ai lam gaw, makrung prut pru wa ai hte yat wa ai manghkang rai nga ai. Dai majaw, shu la ngut ai hpang hkraw hkra Jan lam kau ai hpang Dum hta zing da ra ai. Dum kata zing da ai aten Shata 1-2 na ai hpang Mahkrung n tu na matu Hormone hpan mi hpe gat ya jang ndai manghkang hpe tawt lai lu nga ai.

Hkai Nmai (sh.) Shatmaw shatmai amyu mi wai ai hpang Ga hpe gaman tawn lahpawt da ai hku n re sha, duhkra ladaw hta hkan nna htaphtuk ai Hkai Nmai (sh.) Shatmaw Shatmai amyu kaga ni hpe bai dai shara hta hkai na gaw amyat lu na matu ahkyak ai Hkairen Hpaji Langai rai nga ai.

Dusat ni hpe mung dai hte maren, htap htuk ai shara hta hkan nna lata chye ra ai. Horland Mungdan na Holstein Dumsu ni gaw lani mi Ngachyu Litre 60 du hkra pru ai raitim, anhte buga na katsi kahtet hte n htap htuk ai majaw n mai rem nga ai. Bai nna, anhte buga ginra hte htap htuk ai Dumsu ni raijang, Lani mi Ngachyu Litre ka-anghkup daram sha pru nga ai. Dai majaw, ndai hpan Lahkawng hpe gayau dat ai shaloi anhte buga hta mai rem sai rai nna Ngachyu pru ai madang gaw shawngna Dumsa a Ka-anghkup n raitim, 1/3 daram du hkra pru lu nga ai.

Ndai Amyu gayau la ai shaloi mung Holstein Dumsu hpe Holand Mungdan kaw nna htaw wa na grai yak ai, htaw manu hpu ai re majaw, dai Dumsu Amyu a Zu (sperm) hpe mahtang Liquid Nitrogen (-290oC) katsi ai kaw bang la wa nhtawm, shi a mastun hte maren mai galaw la nga ai. Ndai galaw ai lam hta kung kyang ai Dusat sara ni lawm ra nga ai.

Arang hkyak hkrak ra ai (sh.) Jai lang na Gumhpraw hkyak hkyak ra ai Yi galaw masha ni hpe hpaji jaw dat mayu ai lam gaw, Shakau Hkyeng, Shakau Hpraw, Yang-yi, Hpahkri Si zawn re ai Shatmaw Shatmai hpan langai ngai hpe dang di, galaw lu ai daram law law hkai nna Miwa Mung (sh.) Myen Mung kata de Truck hte htaw dut mat wa yang grai kaja na re ngu hpaji jaw dat mayu ai.

Shakau Hkyeng Hkai ai hta grai Ahkyak ai Ladat Nnan Langai  mi hpe sawk shagawn da ma ai. Dai gaw, Apu pu wa mahka e, Ga ntsa e dap taw ai Shakau Hpun ni yawng hpe, n di ai sha, Lagaw hte mi rai rai, Hpung Tawng hpe sumri hta nda hku dun ai mi rai rai, gahpap kau jang apu de N-gun wa na malai, Apawt de wa nna grau kaba ai lam hpe ta tut mu chye lu ai. Dai majaw, ndai gaw ahkyak ai operation langai mi rai nga ai. Dai hte maren, Shakau Hpraw hpe mung Ali di na ni hta lai nna galaw yang grau kaja nga ai.

Shakau Hkyeng hpe shi a Apawt (bulb) hkai na malai Atum (seed) hpe Banbawng shara (nursery) hta bra nna, bawng kaba wa jang (lap 3-4 re ai aten hta) jahtuk da sai Hkai shara ni hta htawt hkai yang grau htap htuk nga ai.

Hkairem hta lawm ai kaga Hpungtang Hpaji nkaumi gaw: -

  • Agronomy - Crop Science, Plant Science, Weed Science, Seed Production and Technology, Plant Breeding etc.

  • Agricultural Biology - Agri -microbiology (study of agricultural micro-organisms, Entomology (Study of Agricultural insects and pests), Plant Pathology (Study of Pathogens and other agricultural diseases) etc.

  • Agro-meteorology - Climatory (Study of weather and climate) etc.

  • Agricultural Chemistry and Bio-chemistry - Toxicology, Organic and Analytic Chemistry, Manures and Fertilizers, etc.

  • Agricultural Engineering and Technology - Menstruation, Surveying, Machinery, Power, Structure, Landscape Engineering, Design etc.

  • Agricultural Economics and Business - Budgeting, Planning, Policy, Market, Market Society etc.

  • Agricultural Statistics - Design, Finding, Analysis and Conclusion.

  • Animal Science - Veterinary Science, Animal husbandry, Forage Science, Animal Health and Nutrition, Fishery, Poultry, zawn re ai ni.

  • Dairy Science and Technology.

  • Genetics - Animal Genetics, Plant Genetics etc.

  • Forestry - (is a branch of Agriculture and has similar sciences), which includes all related Technology and Engineering.

  • Horticulture - Floriculture (Cultivation of Flowers), Olericulture (Cultivation of Vegetables), Pomology (Study of Fruits), Gardening, Landscaping, Avenue etc.

  • Soil Science - Soil Physiology, Soil Physics, Soil Chemistry etc.

AlltheWeb | AltaVista| AOL | Google | Hotbot | Lycos | MSN | National Directory | Open Directory Project | Searchalot | Yahoo
 Copy Right © 2004. All Rights Reserved. Kachin State.com